Dehaa.Com | Makaleleri,Hakkındaki,Yazısı,Biyografisi, Dersleri,Anlatımı, Nedir, Tarih, Doğa, Bilgisayar, işletim Sistemleri, internet, Bilgisi, bilgiler ,Ödevi, Php, Asp,Javascript, Ajax, Photoshop, Flash, Kitap Özetleri,

Full-Text Search ile Arama Islemleri

Sun, 26 Oct 2008 16:58:41 +0000

Full-Text Search ile Arama Islemleri

Full Text Search servisi ile SQL Server”da karakter bazli alanlarda arama yapilarak daha verimli arama sonuclari elde edilebilir, ancak arama yapilacak olan alanlar uzerinde ilk olarak Full-Text Index”ler tanimlanmalidir. Full Text Index”ler belirtilen alanin verisini fiziksel olarak belirtilen alana indeksleyerek bu alan icerisinde arama yapilmasini kolaylastirir. Full Text Index tanimlamak icin indeksin tanimlanacak oldugu tablo uzerine sag tiklayarak Full Text Index secenegi uzerinden Define Full Text Index secenegi secilmelidir. Full-Text Index tanimlarken bu Full-Text Indexler”in gruplanacagi yeni bir Full-Text Catalog tanimlanacagi gibi var olan bir kataloga da eklenmesi saglanabilir. Full-Text Index tanimlanirken dikkat edilmesi gereken bir nokta da indeksin tanimlanacak oldugu tabloda en azindan bir tane UniqueKey tanimlanmis olmasi gerekliligidir. Tabi bu ayari yapabilmek icin DataBase”de Full Text Indexing ozelliginin aktif olarak ayarlanmis olmasi gerekmektedir. Eger uzerinde arama yapilmak istenilen DataBase”in Full-Text Indexing ozelligi aktif degilse DataBase”in ozelliklerinden Files bolumunde bulunan CheckBox secili hale getirilerek aktif yapilabilir. Full-Text Index”ler char, varchar, text, ntext, nchar ve nvarchar veri tipinde tanimlanmis olan alanlar uzerinde tanimlanabilir ve Full Text Search servisi bu alanlarla kullanilabilir.
Arama yapilacak olan sutun ya da sutunlar uzerinde Full-Text Search servisi kullanilarak arama yapmak icin kullanilabilecek bir kac farkli SQL sozcugu vardir bu yazimda bunlardan CONTAINS ve FREETEXT sozcukleri uzerinde ornekleme yapiyor olacagim.

CONTAINS
Contains sozcugu ile hedef alan icerisinde arama yapilacak olan sozcuklerin icinde gectigi kayitlar ve bu sozcuge yakin olan kayitlar listeleniyor olacaktir. Bu alanda ornek vermek gerekirse drive sozcugunu ele aldigimizda sorgu sonucunda drive, drove, drives, driving ve diriven gibi sozcukleri iceren kayitlarda sorgu sonucunda yer aliyor olacaktir. Contains sozcugunun kullanimini asagida yer almaktadir.

SELECT Description
FROM Production.ProductDescription
WHERE CONTAINS ( *, ” “For true” ” )

Contains sozcugu kullanilirken ilk olarak * isareti ile tablo uzerinde tanimli olan tum Full-Text Index”lerde arama yapilacagi belirtiliyor, bu alanda istenilirse indeks tanimli olan sutunlardan istenilenlerde verilebilirdi. Diger alanda ise aranacak sozcuk belirtilerek belirtilen kayit ve belirtilen kayda yakin kayitlar getiriliyor. Contains sozcugu ile birlikte WHERE ile kullanmaya alisik oldugumuz OR ve AND sozcukleri de kullanilabilir. Asagidaki sorgu calistirildiginda icerisinde “Aluminum alloy cups” ya da “For true” sozcukleri veya bunlarla benzer soz dizimine sahip olan sozcukleri iceren kayitlar listeleniyor olacaktir.

SELECT Description
FROM Production.ProductDescription
WHERE CONTAINS ( *, “”Aluminum alloy cups” OR “For true” ” )

FREETEXT
Freetext sozcugu ile hedef alan icerisinde belirtilen ifade ve kelimeler cozumlenerek onlara benzer kayitlar listeleniyor. Bu alanda ornek vermek gerekirse “Microsoft Turkiye Ofisi”ndeki seminer oldukca guzeldi ve faydali bilgiler iceriyordu.” cumlesini ele alalim. Bu alanda arama yapilirken tanimlanacak olan kelimeler Microsoft, Turkiye, Ofis, Seminer, Guzel, Faydali, Bilgi seklinde olacaktir. Tanimlanan ifadeler ise Microsoft Turkiye Ofisi, Faydali bilgi seklinde olacaktir. Freetext sozcugu de asagidaki gibi kullanilabilir.

SELECT Description
FROM Production.ProductDescription
WHERE FREETEXT( description,”"For true trail addicts.”")

Kodlara dikkat edilirse bu kodlarda sadece description sutunu uzerinde tanimli olan index uzerinde arama yapilacaktir.

Etiketler: , Arama, Full-Text, ILE, Islemleri, Makale, Search

Bunlar ilginizi çekermi?

OLAP Nedir?

Sun, 26 Oct 2008 16:58:41 +0000

OLAP Nedir? IT departmanlari, bir cok sirkette bel kemigi, goz bebegi departmanlari arasindaki yerini coktan aldi. Elbetteki bu artisla birlikte veri yiginlari da dag gibi buyuyor. Bu verilerin sadece depolanan, ihtiyac duyuldugunda bir bolumune bakilarak kullanilan veri copluklerinden, gercekten ise yarar, farkli yorumlara acik, gelecek icin trend analizlerine uygun onemli bilgiler

Iliskisel veritabanlarinin boyutlari artik bir cok orta-buyuk seviyeli uygulamalarda onlarca gigabytetan terabyte”lara ulasan boyutlariyla raporlamayi imkansiz bir hale getiriyor, ustelik bu raporlar genelde “elimizdeki urunler ve onlarin satis fiyatlari” gibi kolay raporlar olamiyor. Verinin iliskisel yapisi nedeniyle karisikliginin yaninda, boyutunun buyuklugu nedeniyle dogan performans kaybi tahammul edilemez seviyelere ulasabiliyor. Bir rapor almak icin saatlerce bekleyen firmalar fazlasiyla cok.

OLAP”in teknik yapisina bakmadan once su soruya cevap verelim:
Iliskisel veri tabani mi daha hizlidir yoksa flat file (duz text metni) mi?

Bu soruya hemen hepinizin “elbetteki iliskisel veri tabani daha hizlidir” dedigini duyuyorum. Cevap icin oncelikle veri tabanlarinin tarihine bakalim. Onceden bilgiler iliskisel olmayan, yapisal text dosyalarinda tutuluyordu. (hala bu tarz uygulamalar yazdigimiz oluyor). Fakat 1970 yilinda IBM de calisan bir arastirmaci tarafindan bulunan iliskisel yapi ile, cok daha az yere (fiziksel alana) cok daha fazla veri depolamak mumkundu. Fikir hepimizin suanda fazlasiyla iyi bildigimiz RDBMS sistemleri. Tekrarlanmayan veriler, key”ler uzerinden kurulan iliskiler…. vs.. (bu ilk iliskisel veritabaninin adi SEQUEL - Structured English Query Language”tir ve hala dogru ingilizce okunusu es ku el olmasina ragmen si qu el olarak okunmasinin sebebi de budur.)

Iliskisel veritabanlari yer olarak cok daha kucuk boyutlardadir fakat relational engine”in calismasi manuplasyon islemerinden insert update ve delete”i hizlandirsa da, select icin hic performansli sayilmaz. Hatta sunu acikca belirtmeliyim ki, iliskisel veri tabanlarinda select islemi cok daha yavas calisir. Gelin bunu ornekleyerek gorelim.

008112 Kivanc Ozuolmez Computer Engineering
998610 Deneme Deneme Civil Engineering
……….

datalarini iceren 1 milyon kayitli bir dosyamiz olsun, tum kayitlarin fixed length ve bolumler ile tumlesik oldugunu goruruyoruz. Halbuki bunu iliskisel bir yapida kurmak isteseydik, bolumler icin ayri bir tablo yapardik, bolumID yi primary key ve foreign key constraintleri uzerinden baglayarak bu islemimizi gerceklestirirdik.

Bu 1 milyon kayit icerisinde bizim aradigimiz kayit 500 000. olsun. Bir text dosya icinde 500 000. kayida ulastigimizda aradigimiz tum verileri almis oluruz. Fakat benzer bir yapida iliskisel veritabaninda 500 000. kayidi bulduktan sonra, o kaydin isaret ettigi diger tablolara gidip o tablolar uzerinde de arama yapmamiz gerekecekti. Dolayisi ile aradigimiz kayit 500 000. sirada olsa da, birlikte gelmesini istedigimiz datalara ulasmak icin ayri bir caba sarfedecegiz.

Asagidaki sekil bu islemi cok daha acik bir sekilde ozetliyor.

Sekilden de anlayacaginiz gibi, iliskisel veri tabanlari select islemi icin cok daha zayif kalmakta. (bundan bahsederken bircok arkadasim “indexleme var, bir cok arama algoritmasi var” diyor. Fakat indexlemeler vs.. gibi islemler flat filelar uzerinde de yapilabilir!)

Oyleyse karsimizda yine su guzel oran var: performans | storage . Flat File gibi yapilarda storage miktarimiz cok ciddi oranlarda artmakta. Bu konuya daha sonra deginecegiz.

Su an icin kisaca su sekilde ozetleyelim OLAP”i : Iliskisel veri tabaninin aksine veriyi tekrarlayarak, mumkun oldugunca az iliski ile (dolayisiyla cok daha fazla veri alani ile) veriyi depolayan, bu sekilde veriye erisim hizimizi cok buyuk olcude arttiran yapilardir ve de yukariya baktigimizda, flat file mantigi ile uyusan yapidir.

Bir cok makalede OLAP sozcugu ile butunlesmis kup kelimesi karsimiza cikar. OLAP yapisinin kupler ile ifade edilmesinin sebebi, aynen geometrik bir kup gibi kenarlara, boyutlara, her birim hacminde bir dataya sahip olmasidir. Dolayisi ile nasil ki rubik kupunu her cevirisinizde farkli bir yuzey, farkli bir data (ayni verilerden elde edilen farkli sonuclar) ile karsilasir iseniz, OLAP yapisindaki dataniza da her farkli acidan bakisinizda cok farkli sonuclara ulasirsiniz.

Ornegin, x adli icecegimizin yaz aylarindaki turistik bolgelerdeki satis miktarlarinin hava sicakligi ve gun dagilimli (hafta ici hafta sonu) olarak gidisatini gormek istiyorsunuz. Ya da y adli urunuzu alan kisilerin a urununu mu daha cok tercih ettigini yoksa b urununu mu daha cok tercih ettigini merak ediyorsunuz. Soru ornekleri cogaltilabilir. Onemli olan beklentilerinize yonelik olarak kubunuzu kurabilmektir. (aynen rubik kubu gibi, bir tur cevirin tamamen farkli sonuclarla karsilasin.)

Biraz daha gercek dunyadan ornek verir isek bu teknolojiyi en cok kullanan sirketler buyuk alisveris magazalari (hatta bu konuda oncu olan ve bu sayede de fazlasiyla buyuyen wallmart ) tir. Alisveris magazalarinin bizlere dagittigi uyelik / club / vs.. kartlarinin da esas amaci bu tarz datalara ulasabilmektir.

Buyuk bir veri tabaninizin olmasi OLAP”a ihtiyaciniz var anlamina gelmez. Aksine, yukaridaki tum benzetmeleri ve detaylari inceledikten sonra su ozet, bizi en dogru noktaya getirir: Database yapiniz verilerinizi depolayacaginiz, islemlerinizi yapacaginiz, sistemlerinizi calistiracaginiz tabaninizdir. OLAP ise varolan verilerinizi anlamlandirmanizi, analiz edilebilir hale getirmenizi saglar.

OLAP kupu de aynen bir rubik kupu gibidir.
Farkli acidan baktiginiz anda cok farkli sonuclar gorursunuz.

Biraz daha disaridan bakarsak OLAP”in ozellikleri su sekildedir:

Cok boyutlu inceleme ozelligine sahip olmasi.
Seffaflik
Erisilebilirlik
Her seviyede sorgulama icin ayni performansi gosterebilme ozelligi
Server - Client yapisinda olmasi
Coklu kullanici destegi
Esnek raporlanabilme
Boyutlar ve gruplandirmalarda sinirlarin bulunmamasi
ve daha bir cok ozellik…

Dolayisiyla islenmemis veri ve analize hazir veri arasindaki farkliligi ve genel olarak OLAP mantigini aciklamis olduk. Ilerleyen makalelerimizde, OLAP uygulamalarini SQL Server 2005 uzerinde nasil yapabilecegimizi detayli bir sekilde inceleyecegiz.

Etiketler: , Makale, Nedir, OLAP

Bunlar ilginizi çekermi?

MS SQL Server 2005 - SMO - 1

Sun, 26 Oct 2008 16:58:41 +0000

MS SQL Server 2005 - SMO - 1 Bu yazimizda SMO (SQL Management Objects)”i konu alacagiz. Nedir?, Nasil Kullanilir? gibi sorulara demolarla yanit bulmaya calisacagiz.

SMO sayesinde MS SQL Server 7.0, 8.0(2000) ve 9.0(2005) versiyonlarini yonetebilirsiniz. 6.0 ve 6.5 icin ise bazi hatalarin olusmasi sozkonusu.

SMO kullanarak uygulama gelistirebilmek icin .Net Framework 2.0″a eklenen bazi namespace leri kullanabiliyor olmaniz yeterli;

- Microsoft.SqlServer.DMO.dll - SMO ana siniflarina erisim saglar
- Microsoft.SqlServer.ConnectionInfo.dll - SQL Server instance larina baglanmayi saglar

SQL Server”in eski versiyonlarinda Distributed Management Objects adini verdigimiz ve SQL-DMO olarak adlandirilan teknoloji ile SQL Server”in yonetimini programlayabiliyorduk. SMO ise SQL-DMO”yuda kapsar bir yapiyla ve cok daha fazla yeni ozellikle karsimiza cikiyor.

Nesne Modeli

SMO sayesinde SQL Server Instancelarina, veratabanlarina, schemalara, stored procedurelere, tablolara ve viewlere erismeniz ve .Net”in programit gucunu burada kullanmaniz mumkun.

Yine SMO sayesinde backup, restore, scripting ve SSIS(SQL Server Integration System) cozumlerine ulasmaniz ve yonetmeniz mumkun.

Service Broker gibi, Notification Services gibi MS SQL Server 2005 servislerine erismeniz mumkun.

Bunun icin yapmaniz gereken basit anlamda yaratacaginiz bir projenize SMO namespacelerini eklemek;

Visual Basic.Net

Imports Microsoft.SqlServer.Management.Smo
Imports Microsoft.SqlServer.Management.Common

Visual C#.Net

using Microsoft.SqlServer.Management.Smo;
using Microsoft.SqlServer.Management.Common;

Simdi basit bir demo yaparak SMO namespacelerini uygulamalarimizda nasil kullanabiliriz bunu gorelim.

DEMO 1: Bu demoda windows forms application yaratacak ve SQL Server ile ilgili bilgileri messagebox lar icinde goruntuleyecegiz. Bunun icin yeni bir proje yaratalim ve form uzerine sadece bir buton koyalim. Butona tiklamamizin ardindan once SQL Server baglantimiz gerceklessin ardindan da baglandigimiz SQL Server icin bazi bilgileri alalim.

Imports Microsoft.SqlServer.Management.Smo
Imports Microsoft.SqlServer.Management.Common

Public Class Form1
Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click

          “Server tipinde bir nesne yaratiyoruz
           “Bu nesne bizim MS SQL Serverimizi temsil ediyor
      Dim myServer As New Server()

     ”Yeni bir connection nesnesi yaratiyor ve veritabanina baglaniyoruz
          “Baglanti icin localhost”u kullanacagiz.
      Dim conn As ServerConnection = myServer.ConnectionContext
      conn.ServerInstance = “localhost”

“Servera baglaniyoruz
conn.Connect()

“SQL Server baglantimizi messageboxta goruntuluyoruz
MessageBox.Show(”Connected to localhost”)

      “Sirasiyla baglandigimiz MS SQL Serverin turunu, dilini,
          “isletim sistemini, platformunu, urun turunu, versiyon numarasini ve hata log path
          “bilgisini messageboxlar kullanarak ekrana getiriyoruz.
      MessageBox.Show(”Edition: ” & myServer.Information.Edition)
      MessageBox.Show(”Language: ” & myServer.Information.Language)
      MessageBox.Show(”OSVersion: ” & myServer.Information.OSVersion)
      MessageBox.Show(”Platform: ” & myServer.Information.Platform)
      MessageBox.Show(”Product: ” & myServer.Information.Product)
      MessageBox.Show(”Version: ” & myServer.Information.VersionString)
      MessageBox.Show(”ErrorLogPath: ” & myServer.Information.ErrorLogPath)

End Sub
End Class

Ve elbette ekran goruntulerimiz.

Bunlar elbette SMO”nun sadece SQL Server bilgilerini getirdigi ozelliklerine ornek gosterilebilir. Bir sonraki yazimizda SMO kullanarak yeni tablolarin yaratilmasi, mevcut tablolara yeni kolonlarin eklenmesi gibi veritabani nesneleri ile calismaya yonelik tamamen orneklere dayali olacagiz.

Etiketler: , (SMO), ..., 1, 2005, Makale, MS, Server, SQL

Bunlar ilginizi çekermi?

MS SQL Server 2005 - SMO - 2

Sun, 26 Oct 2008 16:58:35 +0000

MS SQL Server 2005 - SMO - 2 Bir onceki yazimizda SMO (SQL Management Objects) kullanarak MS SQL Server 2005 ozelliklerine erisebilen bir demo yapmis ve genel olarak SMO mimarisinden soz etmistik. Bu yazimiz ise tamamen ornege dayali olacak.

Uc demo yapacagiz. Bunlardan birincisi bir onceki ornegimize benzer yapida MS SQL Server 2005 ozelliklerine erisecek. 1-2 ozelligi listeledikten sonra bir listbox icine mevcut database lerin isimlerini ve boyutlarini getirecegiz. Ikinci ornegimizde SMO kullanarak bir tablo ve alanlarini yaratacak, hatta tablo alanlarinin ozelliklerini yaratacagiz. Ucuncu ornegimizde ise bir onceki demo da yarattigimiz tablo alanlarinin ozelliklerini duzenleyecegiz.

Aslinda demolarin icerigini anlatirken bile SMO ile neler basarabilecegimizi kisaca ozetlemis olduk.

- SQL Server ozelliklerine erisebiliriz
- Yeni database, tablo olusturabiliriz
- Trigger, Stored Procedure,vs yapilari olusturabiliriz
- RMO sayesinde Replication”i yonetebiliriz.
- vs..

ORNEK1: Bu ornegimizde MS SQL Server 2005 ozelliklerine erisecegiz. Formumuza SQL Server”in 1-2 ozelligini ekrana getirebilmek icin 2 label ve veritabani/boyut listesi icin bir listbox yerlestirelim. Ve elbette tum aksiyonu baslatacak olan butonumuzu.

//SMO namespacelerimizi projemize dahil ediyoruz.
using Microsoft.SqlServer.Management.Common
using Microsoft.SqlServer.Management.Smo

//MS SQL Server”a baglanmak icin oncelikle bir connection nesnesi
//Ardindan buna bagli bir server nesnesi yaratiyoruz
ServerConnection Baglanti = new ServerConnection(“EVREN”, “sa”, “123″);
Server Svr = new Server(Baglanti);

//Bilgisini almak istedigimiz MS SQL Server”a baglaniyoruz.
//Baglanti Ozelliklerine erismek icin nesnemizi yaratiyoruz.
SqlConnectionInfo BaglantiBilgi = new SqlConnectionInfo(”EVREN”);

//Dilerseniz sagladiginiz baglanti icin veritabani ismi gibi
//alanlari ozel olarak belirtebilirsiniz. Bos gecme sansiniz var
BaglantiBilgi.DatabaseName = “AdventureWorks”;
BaglantiBilgi.EncryptConnection = true;

//Labellarimiza sirasiyla SQL Server versiyon bilgisini
//Ve MasterDBPath bilgisini getiriyoruz.
//Not:MasterDBPath beta versiyonlarda ConnectionInfo degil Settings tabindaydi
label1.Text = Svr.Information.VersionString;
label2.Text = Svr.Information.MasterDBPath;

//Hazirlayacagimiz bir dongu yapisinda listbox”imiza veritabani ismi
//Ve boyutu bilgisini getirecegiz
foreach (Database db in Svr.Databases)
{
listBox1.Items.Add(db.Name + ” : ” + db.Size + “K”);
}

ORNEK 2: Bu ornegimizde biraz daha veritabani nesneleriyle calisabiliyor olmak adina mevcut bir database de yeni bir tablo yaratacak ve bu tabloya kolonlar ekleyecegiz.

//SMO namespacelerimizi projemize dahil ediyoruz.
using Microsoft.SqlServer.Management.Smo;
using Microsoft.SqlServer.Management.Common;

//MS SQL Server”a baglanmak icin oncelikle bir connection nesnesi
//Ardindan buna bagli bir server nesnesi yaratiyoruz
ServerConnection Baglanti = new ServerConnection(“EVREN”, “sa”, “123″);
Server Svr = new Server(Baglanti);

//Veritabani nesnemizi yaratiyor ve mevcut bir veritabinini isaret ediyoruz
Database Veritabani = Svr.Databases["SQL2005DB"];

//Tablo isminde bir nesne yaratiyor ve daha once yarattigimiz veritabani
//nesnesini kullanarak SMODEMOTABLE isminde bir tablo yaratmasini istiyoruz.
Table Tablo = new Table(Veritabani, “SMODEMOTABLE”);

//Kolon isminde bir nesne yaratiyor ve bunun daha once yarattigimiz Tablo nesnesiyle
//iliskili oldugunu belirtiyoruz.
//Bu nesne icin isim ve veritipini bu asamada tanimliyoruz.
Column Kolon = new Column(Tablo, “Kolon1″, DataType.Int);

//Yarattigimiz Kolon1 nesnesi icin yeni ozellikler ekleyebiliriz
//Ornegin null olmamasi gibi, yada primary key olmasi gibi
//Burada identity ozelligini true yapiyoruz
Kolon.Identity = true;

//Kolon1″i tablomuzla iliskilendiriyor ve tablomuzu olusturuyoruz
Tablo.Columns.Add(Kolon);
Tablo.Create();

label1.Text = “Bitti”;
}

ORNEK 3: Bu ornegimizde ise bir onceki ornegimizde yarattigimiz tablo alani uzerinde bir takim degisiklikleri yapacagiz. ornegin NullAble ozelligini true yapacak, Identity”i kaldiracagiz.

//SMO namespacelerimizi projemize dahil ediyoruz.
using Microsoft.SqlServer.Management.Common;
using Microsoft.SqlServer.Management.Smo;

//MS SQL Server”a baglanmak icin oncelikle bir connection nesnesi
//Ardindan buna bagli bir server nesnesi yaratiyoruz
ServerConnection Baglanti = new ServerConnection(”EVREN”, “sa”, “123″);
Server Svr = new Server(Baglanti);

//Veritabani nesnemizi yaratiyor ve SQL2005DB”yi esitliyoruz
//Table nesnemizi yaratiyor ve hangi tablo uzerinde calisacagimizi belirtiyoruz
//Column nesnemizi yaratiyor ve hangi column uzerinde calisacagimizi belirtiyoruz
Database Veritabani = Svr.Databases["SQL2005DB"];
Table Tablo = Veritabani.Tables["SMODEMOTABLE"];
Column Kolon = Tablo.Columns["Kolon1"];

//Kolon Nullable ve Identity ozelliklerini duzenliyoruz
Kolon.Nullable = true;
Kolon.Identity = false;

//Islemi onayliyoruz
Kolon.Alter();

Etiketler: , (SMO), ..., 2, 2005, Makale, MS, Server, SQL

Bunlar ilginizi çekermi?

Reporting Services IV

Sun, 26 Oct 2008 16:58:35 +0000

Reporting Services IV Simdiye kadar 3 yazi ile ele aldigimiz Reporting Services konusunun bir diger onemli konusu olan parametre kullanimindan bahsedecegiz bu yazimizda. Raporlarda parametreler onemlidir, zira bircok raporda aylar, yillar boyunca elde edilmis datanin analizi yapilama calisilir. Burada degisken olan bazi faktorler olmalidir. Mesele yukaridaki ornegimizde bulunan raporda tarih bilgisi parametrik olmalidir.

Firmalarda bir takim ozel raporlar haricinde tum raporlar bir kere olusturulur. Mesela Satis raporu tektir yazilim icerisinde. Ancak bu bazi sorunlara yol acabilir. Ornegin muhasebe departmani ayni rapor icerisinde sadece son ayin kayitlarini gormek istiyor olabilir, veya yonetim kurulu son 6 ayin, son 3 ayin ayri ayri raporlarini alarak stratejik kararlar alma yolunda olabilir. Bu durumda raporunuz tek olduguna gore parametrik calisabilmeli ve baslangita alacagi baslangic-bitis tarihi parametrelerine gore kendini update edebilmelidir.

Bu islemi bir nevi gelismis arama olarak dusunebilirsiniz. Bu durumda birden fazla parametrede olabilir elbette. Ornegin yaratacaginiz bir raporda musteri listesini verdiginizi varsayalim. Ve hazirladiginiz rapor bazi kampanyalarin olusturulmasi icin kullanilacak. Bu durumda karsimiza ne gibi senaryolar gelebilirdi acaba :

Senaryo 1 : Istanbul”da ve Izmir”de oturan, 25 yasin altinda bekar ve universite mezunu bayanlar raporu
Senaryo 2 : Ankara”da oturan, evli, meslegi Bilgisayar Muhendisligi olan ve cocuk sahibi erkekler raporu
Senaryo 3 : Manisa”da oturan lise mezunu, evli, bayanlar raporu

Bu liste uzar gider… Tahmin edebileceginiz gibi senaryo sayisi her gecen gun artabilir ve bu da sizin her talebe yeni bir rapor olusturmanizi olanaksiz hale getirir. Oysa burada cozum basittir. Raporunuz Ikamet Sehri, Yas, Cinsiyet, Egitim Durumu ve Medeni Hal alanlarina gore parametrik calisirsa herkes icin tek bir raporun yaratilmasi yeterlidir. Siz sadece baslangic parametrelerini belirtirsiniz, herkes kendine uygun parametreler ile farkli sonuclar elde edecegi raporlarini hazirlar.

Ilk makalemizde belirttigimiz gibi Crystal Reports pazar payi en yuksek yani en cok kullanilan raporlama arciydi. Suphesiz Crystal Reports”da da parametre ozelligi vardi ancak Crystal Reportsda parametrenin yaratilmasi ve yonetimi SQL Server Reporting Services”deki kadar kolay degildi malesef.

Simdi daha once olusturmus oldugumuz raporu “Territory Name” alanina gore parametrik hale getirmeye calisalim. Bunun icin yapmamiz gereken sey oncelikle raporunuzda Layout kismindan Data sekmesine gelmek. Burada raporunuzda kullandiginiz veritabani nesneniz olan datasetinizle ve onun sql sorgusu ile karsilasacaksiniz. Burada yapacaginiz sey sql sorgusuna bir parametre vermektir. Peki ama nasil?

Bu durumda raporunuzu calistiracak olursaniz Reporting Services sizden textbox icerisinde bir parametre isteyecektir.

Parametrenin girilmesinin ardindan…

Peki ama bu parametreyi ben her zaman manuel olarak girememki. Icerideki parametrik datadan haberdar olmayabilirim. Bu durumda dilerseniz Reporting Services Solution unuza yeni bir dataset ekleyebilir ve parametrenin kaynagini degistirebilirsiniz. Yeni bir dataset eklemek icin DataSet listesinin yer aldigi dropdownlist te “New DataSet” sekmesini secmeniz yeterlidir.

Ve simdi sira bu dataseti az once yarattigimiz parametre ile iliskilendirmeye geldi. Uygulamanizdaki parametrelerin tamamini Report>Report Parameters menusunden goruntuleyebilir ve yonetebilirsiniz.

Soz konusu ekran icerisinden az once yarattigimiz “Parametre1″ icin “From Query” secenegini isaretliyor ve hangi query den bu bilgiyi alacagini belirtiyoruz.

Simdi raporumuzu calistiracak olursak;

Bu sekilde artik parametrelerimizin bir liste halinde gelmesini de saglayabilmis oluyoruz.

Bir sonraki makalemizde raporlarinizda chart kullanimindan bahsediyor olacagiz.

Etiketler: , IV, Makale, Reporting, Services

Bunlar ilginizi çekermi?

Reporting Services V

Sun, 26 Oct 2008 16:58:35 +0000

Reporting Services V Son makalemizde Reporting Services projemizde parametre alanlarini kullanmaktan bahsetmistik u makalemizde ise raporlarimizda chart kullanmaktan bahsediyor olacagiz.

Raporlamada verilerin dogrulugu ne kadar onemliyse gorselligi de en az o kadar onemlidir. Bazi raporlar sayfalarca uzanmasina ve belki de firmanin stratejilerinde onemli rol oynayacak bilgiler vermesine rapmen cok anlasilir olmayabilir. Iste bu asamada raporunuzun grafiksel bir dil kullanarakda kullanicinin bakar bakmaz anlayacagi bazi sonuclari verebilmesi gerekir.

Eminim hepimizin izledigi genel secim sonrasi haberler olmustur. Hangi siyasi parti hangi ilde yuzde kac oy aldi, kac oy o partiye gitti, en yakin rakibine ne kadar fark atti. Bunlari rakamsal olarak ifade etmeye calistiginizda bircok insan icin pekde birsey ifade etmezken gunumuzde artik son derece gelismis olarak sunulabilen grafiksel anlatimla partilerin illerdeki yuzde oranlarini daha net gorebiliyor ve analizini hemen oracikta yapabiliyorduk. Burada da benzeri bir ornek ile gectigimiz makalelerde yaptigimiiz Territory Name bazinda parametrik ve gruplu raporumuz icin grafiksel anlatimla ulkeler bazinda satis bilgilerini gostermeye calisacagiz.

SQL Server Reporting Services”de chart kullanimi kesinlikle diger raporlama araclari ile kiyaslanmayacak kadar kolay gerceklestirilebiliyor.

Chart kullanacaginiz rapor tasarim ortamina sag tarafta bulunan toolbox”dan “Chart” nesnesini surukleyip birakmaniz %50″lik bolumunu olusturuyor isinizin. Hemen ardindan zaten surukleyip biraktiginiz nesne sizi yonlendirmeye basliyor hangi field”i nereye suruklemeniz gerektigi konusunda.

Bu ekranda isterseniz char tipini degistirebilirsiniz. Bunun icin surukleyip biraktiginiz chart uzerinde sag tiklamali ve Chart Type”i degistirmelisiniz.

Dilerseniz chart uzerinde yine sag tiklayip properties ekranina gelerek chart in bazi ince noktalarinin ozelliklerini de degistirebilirsiniz.

Simdi ise chart ve datasetimiz arasinda baglantimizi kuralim. Almak istedigimiz grafik Territory Name bazinda olsun istiyoruz. Bu yuzden Series Field ve Data Field alanlarina ayni alani surukluyorum sol tarafta bulunan data sekmesinden.

Bazen farkli alanlari kullanmam gerekebilirdi. Mesela Egitim durumlarina gore cinsiyetlerin dagilimini gormek istedigim raporlarda. Bu durumda Series ve Data field alanlarina ilgilileri suruklemem gerekirdi.

Ve raporumuzu calistiralim…

Etiketler: , Makale, Reporting, Services, V

Bunlar ilginizi çekermi?

Reporting Services III

Sun, 26 Oct 2008 16:58:34 +0000

Reporting Services III Bir onceki makalemizde ilk raporumuzu olusturmus ve raporun goruntulenmesini saglamistik. Bu makalede ise bir onceki makalemizde hazirladigimiz ornegin formul alanlariyla zenginlestirilmesini ve parametrik hale getirilmesini saglamaya calisacagiz.

Formul alanlari bir rapor ekranina SQL sorgulari ile dogrudan getiremediginiz bir takim hesaplamalarin yapilmasinin ardindan veya hazir birtakim formul taglari kullanilarak olusturulmus alanlardir. Mesela hemen hemen her raporun ustunde bulunan sayfa numarasii print date gibi bilgiler birer formul alani olduklari gibi parasal alanlarda currency fonksiyonlarinin calistirilmasinin ardindan virgulden sonra 2 basamak gosterilmesi de bir formul alanidir.

Ilk olarak raporumuza tarih ve sayfa numarasi bilgilerini eklemeye calisalim. Bunun icin sol tarafta bulunan toolbox”dan text objesini aliyor ve tarih bilgisinin eklenmesini istedigim tasarim ortamina birakiyorum. Ayni sekilde sayfa numarasinin gorunmesini istedigim yere de bir text objesi birakiyorum.

Simdi bu alanlardan birinin uzerinde mouse un sag tusuna tikliyor ve “Expressions” menusunu isaretliyorum. Bu sayede karsima ayri bir pencere icerisinde formul yazabilecegim bir editor aciliyor.

Edit Expression ekraninda sol altta yer alan kisimlari biraz inceleyelim.

Globals : PageNumber, PrintDate, Page N of M, vs gibi hazir formul alanlarini icerisinde barindiri. Sayfanin sadece footer veya header sectioninda olabilirler.
Parameters : Raporunuza eklediginiz parametreleri listeler
DataSets : Raporunuzdaki datasetlerin field listesini ekrana getirir.
Operators : +, -, *, / gibi matematiksel ve mantiksal operatorleri listeler
Common Functions : Temel fonksiyonlari listeler (Currency”e cevirmek gibi)

Burada amacimiz tarihi ekrana getirmek olduguna gore hemen hazir fonksiyonlar arasindan ExecutionTime i seciyorum. Cuft tiklamam durumuda dogrudan editor icerisinde “=” sembolunun yaninda yer alacaktir.

Ayni sekilde sayfa numarasini yazdiracagim textbox icinde benzeri islemimi yapiyorum. Bu sefer ise Globals tabindan PageNumber”i sececegim.

Son olarakda mevcut bir alan uzerinde formul uygulayalim. Mesela “Sales Last Year” alani ondalik ayracindan sonra 2 karakter getirecek formata gelsin. Bunun icin oncelikle “Sales Last Year” alani uzerinde sag tikliyor ve “Expression” penceresine geliyorum. Hemen ardindan sira geldi formul yazmaya. Bu alana

formulunu yaziyorum. Simdi raporumuzu calistiralim ve formul alanlarimizi kontrol edelim.

Yukarida da gordugunuz gibi raporun calistirilma zamani icin verdigimiz global formul degeri ve “Sales Last Year” alani icin yazdigimiz Currency formulu basarili bir sekilde calismistir. Bu yontemle veritabaninizin desteklemedigi, ham veri uzerinde yapamadiginiz bicimlendirme calismalarini formul alanlarini kullanmak suretiyle gerceklestirebilirsiniz.

Bir sonraki makalemizde Parametre kullaniminda gorusmek uzere…

Etiketler: , III, Makale, Reporting, Services

Bunlar ilginizi çekermi?

Reporting Services II

Sun, 26 Oct 2008 16:58:32 +0000

Reporting Services II Bi onceki makalemizde genel olarak raporlamanin oneminden ve Microsoft”un SQL Server 2005 ile beraber raporlama konusunda bize sundugu olanaklardan bahsetmistik kisaca. Bu yazimiz ile beraber ise artik basit seviyede raporlar olusturmayi orgeniyor olacagiz ve ilk raporumuzu olusturacagiz.

Bir onceki makalenin son cumlesinde de belirttigim gibi yeni bir Reporting Services cozumu yaratmak icin oncelikle Visual Studio 2005″i acmali, File>New>Project menusunu takiben karsiniza gelecek yeni proje yaratma ekrani icerisinde Business Intelligence Projects tabini isaretlemelisiniz. Acilan pencerenin sag tarafinda yer alan 6 proje template”inin 3 tanesi SQL Server 2005 Reporting Services icin yaratilmistir. Bu ekranda ilk olarak bir sihirbaz kullanarak raporumuzu yaratmayi inceleyecegiz bu nedenle “Report Server Project Wizard” i secmeli ve uygulamamizi yaratmaliyiz.

Projenin yaratilabilmesi icin Visual Studio sizden birtakim bilgiler talep edecektir. Bunlardan ilki suphesiz default dataset inizin yani raporunuzun baslangic icin kullanacagi datayi secmeniz ve bununla ilgili olan server i secmenizdir. Server i secebilmek icin sag tarafta bulunan edit butonuna basmaniz yeterlidir. Buradan da goreceginiz uzere Reporting Services sadece SQL Server versiyonlarina degil hemen hemen butun veritabani tiplerine uyumluluk gosterecek ve baglanmaniz icin gerekli sihirbaz arayuzlerini sizin icin hazirlayacaktir.

Hemen arkasindan gelecek olan ekran uygulamanizin baslangic datasi icin getirecegi bilginin sorgusunu yazmanizi talep edecektir. Bu asamada dilerseniz Query Builder arayuzu ile sorgularinizi daha kolay yazabilirsiniz.

Biz Adventureworks veritabaninda bulunan Sales.vSalesPerson gorunumunu kullanacagiz. Icerisinden bazi alanlar filtrelenmis haliyle sorgumuz su sekilde olacak.

Bir sonraki ekranimiz bizden raporun hangi formatta olacagini ogrenmek istiyor. Bu ekranda tabular yani klasik anlamda liste bir rapor veya Matrix yani cross-tab bir rapor formatini secebiliriz. Suphesiz bu asamada tasarlayacaginiz rapor ve ekrana getirmek istediginiz bilgi karar vermenizde rol oynayacaktir.

Bir sonraki ekranimiz ise raporlama araclarinin hemen hemen hepsinde bulunan section lar ile alakali. Temel olarak bir raporda 5 section bulunur.

- Report Header
- Page Header
- Detail
- Page Footer
- Report Footer

Bu section lara ek olarak sayet raporunuzda gruplama yapacaksaniz (ornegin sinifinizdaki ogrenci listesini erkek ve bayan olarak gruplar halinde raporlamak istemeniz durumu) bu gruplarin her biri icin Group section i bulunacaktir.

Bu asamada Visual Studio”nun bizden talep ettigi bilgi aslinda az once sorgu araciligi ile veritabanindan talep ettigimiz alanlardan hangilerinin raporun hangi bolumunde gorunmesini istedigimiz yonunde.

Biz TerritoryName”e gore gruplandiralim verilerimizi…

Son adimlara yaklasirken Visual Studio”nun bizden isteyecegi bir diger kritik bilgi sayet gruplama yaptiysak bu gruplarin drilldown (tiklama ile detaylarini gostermesi) modunda olup olmayacagi ve her grubun altinda toplamlarin yer alip almayacagi bilgisi olacaktir(Erkek ve Bayan Satis personellerinin gruplara gore ayrilmis olmasi ve ayrilan her grubun altinda cinsiyet bazinda satis personellerinin satis toplamlarinin yer almasi gibi).

Ve son ekranimizda Visual Studio bizden raporun gorunum formatini mevcut template ler ile karsimiza getirecektir. Burada istediginiz yapiyo secebilirsiniz. Sag tarafta sectiginiz template in onizlemesini goruyor olacaksiniz.

Ve belki de raporun en onemli kismi, raporunuzu hangi Reporting Services sunucusuna deploy edeceksiniz bunu sececeginiz alan…

Raporlarinizin nereye deploy edilecegi konusu onemlidir. Zira Reporting Services raporlarini yoneteceginiz arac olan Report Manager araci sizin icin bu server da bulunmali ve raporunuzu yonetmelidir. Ayrica deploy edeceginiz server bilgisine raporunuzu yayinlarken de ihtiyac duyuyor olacaksiniz.

Ve sihirbaz tamamlandi, raporumuz design modda karsimizda. Simdi design modda raporumuzu inceleyelim ve ilk kez calistiralim.

Goruldugu gibi raporumuz teml bir tasarim ile bizim icin yaratildi. Hemen sol tarafta bulunan toolbox sayesinde raporunuza logo, resim, cizgi, static text gibi birtakim alanlari ekleyebilir ve raporunuzu daha gorsel bir hale getirebilirsiniz. Raporun gorselligi onemlidir, zira herhangi bir tasarima ve butunluge sahip olmayan bir rapor veritabaninin dogrudan ekrana getirilmesi gibi anlamsiz veri kumeleri seklinde goruntulenecektir.

Ve raporumuzu calistiralim…

Raporumuzun son asamasinda hatirlayacaginiz uzere “Drill-Down” ozelligini aktive etmistik ve yine hatirlayacaginiz uzere Trriority Name alanina gore raporumuzu gruplamistik, grup toplamlarinin da yazilmasini istemistik. Yukaridaki resimde de goreceginiz uzere sectigimiz tum ozellikler raporumuzda dogru bir sekilde calisiyor.

Grup basliklarina tikladigimizda ise raporumuz artik detaylari da gosterebilir formatta karsimizda. Bu size ne gibi bir avantaj saglar? Bazi zamanlarda aylik veya 6 aylik raporlar almaniz gerekebilir ve raporunu aldiginiz datanin ozelligine gore raporunuz binlerce sayfadan olusabilir. Bu durumda drill-down ozelligi raporun ana hatlariyla gorunmesini ve analizini kolaylastirir.

Bu yaziyi burada noktalayalim ve bir sonraki yazimizda formul alanlariyla parametre alanlarini incelemek uzere tekrar goruselim

Etiketler: , II, Makale, Reporting, Services

Bunlar ilginizi çekermi?

Reporting Services I

Sun, 26 Oct 2008 16:58:32 +0000

Reporting Services I Firmalarin en buyuk ihtiyaclarindan bir taneside raporlamadir. Bu nedenle yazilim projelerinde rapor modulleri buyuk onem tasimakta ve yer kaplamaktadir. Hatta bazi yazilim projelerinin %80″lik bolumunu raporlarin olusturdugunu gormek cok da nadir karsilasmadigimiz durumlardan biridir.

Peki nedir raporlamayi bu kadar onemli kilan? Oncelikle uygulamalarin %95″lik bolumunun arka planda bir veritabani ile calistigini ve hemen hemen tum uygulamalarinda amacinin bu veritabanlarina bilgi girisi oldugunu hatirlamamiz gerekiyor. Ornegin musteri yonetimini sagladiginiz bir CRM modulu. Burada temel amac musteri bilgilerinin dogru formatta toplanmasi ve yaratilan form alanlari sayesinde veritabaninda toplanmasidir. Boyle bir uygulama icin veritabani mi yoksa uygulamami onemli tartismasi baslatacak olursak suphesiz cevaplarin %99″u veritabaninin daha onemli oldugu yonunde olacaktir. Zira musteri bilgilerinin girilebilecegi bir form yaratmak herhangi bir teknoloji ile cokda zaman kaybetmeden gerceklestirilebilsede girilmis verilerin tekrar kazanilmasi cok da kolay olmayacak size uykusuz geceler kazandiracaktir. Bu asamada su cumleyi soylemek ozel durumlar haricinde yanlis olmaz zannediyorum.

“Bir firma uygulamasindan vazgecebilir ama veritabanindan asla…”

Veritabaninin bu kadar onemli oldugu bir ortamda suphesiz verilerin analizi ve firmanin bir takim stratejik kararlarini, firma gecmisi ile ilgili dogru saptamalarini bu veritabani araciligi ile yapabiliyor olmasi onem tasiyor. Bazi firmalar sadece bu verilerin takibi ve gerekli gorulen zamanlarda raporlanmasi icin istihdam yaratiyorlar. Bu da raporlamanin onemini bir kez daha goz onune seriyor.

Yukarida da soyledigimiz gibi hemen her uygulamanin icerisinde raporlamaya ihtiyac vardir, cunku uygulama araciligi ile toplanan verilerin zaman zaman belirli kriterlerde listelenmesi, grafiksel olarak anlatilabilmesi gerekmektedir. Cok buyuk bir ERP uygulamasindan tutun da uyelik sistemli basit bir internet sitesine kadar her yerde raporlama ile karsilasiyor olacagiz. Bir uygulama surecinde ise raporlama dogrudan veritabani programciligi mantiginda oldugu icin suphesiz uygulama gelistiricinin sorumluluklari arsina girmektedir.

Uygulama gelistiriciler cok sevmesede raporlama konusunda bilgiye ve pratik cozumlere ihtiyaci vardir. Zira uygulama gelistirme sureci icersinde raporlama ciddi bir zaman almaktadir. Raporlamanin en cok zaman alan kismi ise tasarim asamasidir. Iste bu sebeple bizler icin yazilim gelistirme araci ureten firmalar tarafindan yaratilmis bir takim raporlama bilesenleri veya gdaha gelismis haliyle rapor tasarim araclari bulunmaktadir. Bu araclar icerisinde en dikkat cekici olani ve pazar payi acisindan en buyugu ise Crystal Reports arcidir.

Burada Crystal Reports”a alternatif olabilecek, hatta bazi asamalarda cok daha gelismis oldugunu soyleyebilecegimiz, .Net ile entegre calisabilmesi yonuyle bizim icin ciddi avantajlari bulunan yeni nesil SQL Server”in Business Intelligence cozumleri arasinda yer alan Reporting Services”i inceliyor olacagiz.

Reporting Services temelde SQL Server 2005″in bir parcasi olmasina rapmen Microsoft tarafindan SQL Server 2000 icinde gelistirilebilir bir versiyonuyla karsimiza cikarildi. Report Designer adindan bir arac yardimiyla rapor gelistirmenize yardimci olabilirken bu aracin yaninda, Visual Studio .Net ile de Reporting Services cozumleri yaratabiliyorsunuz.

Reporting Services SQL Server 2005 kurulumu esnasinda bir bilesen olarak kurulacaktir. Burada bilmeniz gereken ilk sey Reporting Services”i local sisteminizde calistiracaksaniz kurulumdan once IIS(Internet Information Services) kurulumunu tamamis olmaniz gerektigidir. Aksi halde kurulum esnasinda bu bileseni pasif durumda goreceksiniz.

Raporlarinizi yayinlayabilmeniz icin yaratilmis olan Report Server adinda bir web servisine sahiptir, ayrica raporlarinizi yonetebilmeniz icin IIS uzerinde calisan bir Report Manager ekrani bulunmaktadir.

Report Server : Raporlarinizin calismasini saglayan servis. Raporu deploy edeceginiz servis.

Report Manager : Report Server icin web tabanli yonetim panelidir.

RDL : XML tabanli, raporlarinizin tasarim dilidir. Yarattiginiz herhangi bir raporu notepad gibi bir text editor ile acarsaniz karsiniza cikacak olan XML kod blogudur. XML olmasi sebebiyle ortam bakimindan bagimsizlik saglar. Hem gelistirme asamasinda istediginiz XML tabali editoru kullanabilirsiniz, hemde veritabani acisindan .Net teknolojileri ile baglanabildiginiz tum veritabanlarindan bilgi alabilir ve raporlayabilirsiniz. (Report Definition Language)

Reporting Services araciligi ile yaratacaginiz tum raporlar HTML, Microsoft Excel, Microsoft Word, Tiff, PDF, CSV, XML formatlarinda export edilebilir. Unutmayin ki “… excel”e export edilemeyen rapor, rapor degildir”

Yeni bir Reporting Services cozumu yaratabilmek icin yapmaniz gereken oncelikle tasarim ortamimiz olan Visual Studio 2005″i acmak ve hemen ardindan File>New>Project menusu araciligi ile karsimiza gelen proje secim ekranindan Business Intelligence Projects kismini secmektir. Pencerenin sag kisminda goreceginiz 6 proje turunden 3 tanesi Reporting Services ile ilgilidir. Bunlardan ilk etapta sizi ilgilendirenler Report Project ve Report Project Wizard”dir.

Buraya kadar Reporting Services”in ve reporlamanin ne oldugundan bahsetmeye calistim. Bir sonraki yazimizdan itibaren Reporting Services ile neler yapabiliriz demolar ile gostermeye calisacagim.

Etiketler: , i, Makale, Reporting, Services

Bunlar ilginizi çekermi?

*.BAT Dosyasi Ile SQL Server Uzerinde Veritabani Olusturma

Sun, 26 Oct 2008 16:58:31 +0000

*.BAT Dosyasi Ile SQL Server Uzerinde Veritabani Olusturma

Kendi kisisel bilgisayarimizda ya da firma bilgisayarlari uzerinde tasarladigimiz veritabanini musteri ya da talep edilen noktaya tasirken bir takim sikintilar yasariz. Cunku veritabanini tasirken olusturmus oldugumuz index yapilarini, store procedure, trigger vb. gibi bilgileri kaybedebiliriz. Eger ki birden cok noktaya kurulum yapilmasi gerekiyorsa bu sikintilar daha da artar. Tek nokta icin olusturulan veritabaninin backup’ini alarak sorunu biraz olsun cozulebilir ama eger birden cok noktaya kurulum yapiliyorsa bu da cozum olmaz. Cunku kullanici program CD’ni takip ve setup dosyasini calistirip bir an once programini kurup kullanmak ister.

Bu sikintilari gidermek icin olusturdugumuz veritabaninin script dosyalarini calistiracak bir Bat dosyasi hazirlayabiliriz. Bu BAT dosyasini da hazirlamis oldugumuz uygulamada on-kurulum olarak kurdurarak tasarladigimiz veritabanini istedigimiz noktaya kolayca tasiyabiliriz.

Konu ile ilgili ornek bir uygulama yapalim. QueryAnalyser Uzerinde bir DataBase ve bu database’e bagli tablolar olusturalim. Daha sonra script dosyalarini calistiracak BAT dosyasini hazirlayalim.

Ornek

Bunun icin ilk olarak Query Analyser ya da SQL SMO acalim. Ornek bir veritabani olusturalim ve olusturacagimiz bu scripti kaydedelim. (CreateDatabase.sql )

Simdi bu tabloya ait Tablolarimizi olusturalim ve yine kaydelim.(CreateTable.sql )

Script Dosyalarini olusturdugumuz dosyanin icine gelip uzantisi BAT olan bir dosya yaratalim.

Olusturdugumuz bu doya uzerinde sag tiklayarak duzenle diyerek Notepad da acalim. Icerisine asagidaki kodlari yazalim.

echo off

cls // Ekrani Temizle

type start.txt // Baslangic icin Ekrana verilecek Mesaj

pause > Kurulum.log // Kullanicinin devam etmesi icin beklet

osql -E -S%1 -n -iCreateDatabase.sql>>Kurulum.log //Scripti calistirir ve sonucunu kurulum.log dosyasina yazar

osql -E -S%1 -n -iCreateTable.sql>>Kurulum.log //Scripti calistirir ve sonucunu kurulum.log dosyasina yazar

cls // Ekrani Temizle

type End.txt // Sonuc icin Ekrana verilecek Mesaj

pause >> Kurulum.log // Kullanicinin devam etmesi icin beklet

Del Kurulum.log // Hata vermemisse log dosyasini sil

Yukarida bahsettigimiz start.txt yani baslangic mesaji icin Bat dosyasini olusturdugumuz yerde Start.txt isimli bir dosya yaratalim ve icerisine Baslangic icin bir mesaj yazalim. Benim ornegim asagidadir.

******

*********************************************************

***** Kurulumu Baslatmak icin bir tusa basiniz! *****

*********************************************************

**************** Sem Goksu **************************

*********************************************************

******

Yine script dosyamiz gorevini tamamladiktan sonra kullaniciyi bilgilendirmek icin bat dosyasini olusturdugumuz yere end.txt adinda bir dosya olusturalim ve sonuc icin bir mesaj yazalim. Benim ornegim asagidadir.

******

*********************************************************

***** Kurulum Tamamlandi, Tebrikler! *****

*********************************************************

******

Bunlari yaptiktan sonra Kur.Bat dosyamizi calistiralim ve dosyamizi test edelim.

Dedigini yapalim ve bir tusa basalim :=)

Veritabanimizin olusturuldugunu soyluyor. Birde SQL Serveri acalim ve oradan kontrol edelim.

Gordugumuz gibi Veritabanimiz olusturulmus. Eger ki bu yaptiklarimizi bir programa on kurulum olarak kurduracaksak Bat dosyamizi asagidaki gibi degistirebiliriz.

echo off

cls

osql -E -S%1 -n -iCreateDatabase.sql>>Kurulum.log //Scripti calistirir ve sonucunu kurulum.log dosyasina yazar

osql -E -S%1 -n -iCreateTable.sql>>Kurulum.log //Scripti calistirir ve sonucunu kurulum.log dosyasina yazar

cls

Bu sekil de kurulum asamasinda hicbir uyari vermez ve veritabani kurulur.

Bu makalenin de sonuna geldik, baska bir makalede gorusmek uzere basari ve iyi gunler dilerim.

Etiketler: , *.BAT, Dosyasi, ILE, Makale, Olusturma, Server, SQL, uzerinde, Veritabani

Bunlar ilginizi çekermi?

Aktif Profiler Kullanimi

Sun, 26 Oct 2008 16:58:12 +0000

Aktif Profiler Kullanimi

Bilen herkes Proje yaparken Profiler’ a bakmistir mutlaka, Profiler bize secitigimiz SQL Server ustundeki islemleri gosterir ve ozellikle debug yaparken cok faydasi olduguda su goturmez bir gercektir. Peki ama Aktif bir server ustunde calistigimizi dusunelim 20 – 30 db nin oldugu ve bir o kadar uygulamanin calistigini Profilerin bize getirdiklerini dusunsenize aradigimiz sorguyu nasil buluruz ve onu nasil takip ederiz bu kalabalikta.. Iste burda Profilerin filteri devreye girer ve bizi bu kalabaliktan kurtarir. Nasilmi bakalim nasil .Simdi New Trace diyip yeni bir trace acalim sonra hangi template’ i kullanacagimizi secelim burda ben Blank diyip kendim bir tane olusturmak istiyorum sadece kendi kullanacagim fieldlari alacagim icin.

Simdi Events Selection tabina gecip ordan TSQL secenegine geliyorum ve burdan SQL Batch Completed’i, Stored Procedure Seceneginden SP Completed’ i ve SPStmtStarting seceneginden

NTUserName,StartDate,EndDate ve TextData fieldlarini seciyorum.

Simdi gormek istedigim alanlar hazir birde sadece gormek istedigim sorgular icin ColumnsFilter’ a tikliyorum ve ordan DataBaseID sine takip etmek istedigim DB’ nin ID’ sini giriyorum

Ok deyip Calistiriyorum iste Profiler artik sadece benim istedigim Db ye ait benim istedigim fieldlari getirmeye basladi. Peki ya benimle ayni Db de islem yapan baskalari varsa ki vardir cogu zaman yine ColumnsFilter seceneginden NTUserName seceneginden kendi username’ mizi ekliyoruz ve calistiriyoruz.

Burda onemli bir noktayi atlamamak lazim Tum Eventlarda tum fieldlar gozukmeyebiliyor o yuzden sectigimiz Eventlarla Fieldlarin birbirini desteklediginden emin olmak lazim.Mesela SPCompleted DBName’ ini desteklemez bu durumda ben filtreleme yaparken DBName’ ini kullanirsam bunu gecersiz sayip tum sorgu sonuclarini getirmeye devam edecektir bu yuzden filtreleme yaparken kullandigimiz fieldin tum eventlar tarafindan desteklendiginden emin olmamiz gerekir. Butun bunlari yaptiktan sonra unutup herseyi bastan yapmamak icinde File menusunden Save As diyip Save Trace Template diyoruz ve daha sonraki acislarimizda kaydettigimiz template’ i aciyoruz.

Etiketler: , Aktif, Kullanimi, Makale, Profiler

Bunlar ilginizi çekermi?

SQL Server 2005: Database Snapshot’lar

Sun, 26 Oct 2008 16:58:03 +0000

SQL Server 2005: Database Snapshot’lar

SQL Server 2005 ile gelen yeniliklerden biri Database Snapshotlar. Bu ozellik bize veritabaninin snapshot olusturuldugu anki icerigini sunan, read-only bir kopyasini sunar, boylece veritabaninin sorgulamalar icin kullanilabilecek read-only bir kopyasini elde etmis oluruz.

Peki bu ozelligin veritabaninin yedegini alarak ikinci bir kopyasini olusturmaktan farki ne?
Ilk bakista bir fark yok gibi gorunse de, database snapshot ozelliginin ic yapisina baktigimizda veritabaninin ikinci bir kopyasini olusturmakla ayni sey olmadigini goruyoruz. Hemen bakalim;

Sekil 1.1: Database Snapshot Mimarisi

Sekil 1.1″de gorebileceginiz uzere bir database snapshot olusturdugumuz zaman orjinal veritabaninda yer alan tum verilerin bir kopyasi olusturulmaz. Database Snapshot”a gelen okuma talepleri eger orjinal veritabani uzerindeki degisiklige ugramamis alanlari sorguluyorsa, sorgulama orjinal veritabanindan yapilir. Sadece orjinal veritabaninda bir degisiklik oldugu zaman degistirilen verilerin degistirilmeden onceki hali database snapshot dosyasina yazilir. Sekil 1.1″de orjinal veritabaninin sadece %10″luk bolumunde degisiklik gerceklesmis durumda oldugu ve snapshot dosyasina sadece bu %10″luk bolum aktarildigi icin database snapshot dosyamiz orjinal veritabaninin yaklasik %10″u civarinda bir dosya boyutuna sahiptir.

Database Snapshotlarin Sundugu Avantajlar

Database Snapshotlar orjinal database ile sadece degisiklik olmus veriler olmasi halinde diyalog kurdugu icin snapshot olusturma islemi son derece hizlidir.
Sparse dosyasina sadece orjinal veritabaninda degisiklik oldugunda veri yazildigi icin disk alani sadece degisiklige ugrayan veri oraninda olacaktir. Veritabaninin ikinci bir kopyasini olusturma isleminde oldugu gibi kullanilan disk alani iki katina cikmayacaktir.
Ayni veritabani icin istediginiz kadar snapshot olusturabilirsiniz. Boylece veritabaninin farkli zamanlardaki durumlari uzerinde istediginiz zaman calisabilirsiniz.
Backup ve Restore islemlerine gore hem cok daha kolay hem de cok daha hizlidir.
Cok az efor sarfederek statik bir raporlama ortami olusturabilirsiniz.
Ana veritabanindaki hasar gormus, yanlislikla degistirilmis veriler snapshot araciligiyla duzeltilebilir, ana veritabani restore edilebilir.

Database Snapshotlarin Dezavantajlari
Her teknoloji gibi database snapshotlarda avantajlara sahip oldugu gibi bazi kisitlamalar ve dezavantajlar da icermektedir. Database Snapshotlarin dezavantajlari ozetle sunlardir:

Raporlama v.b. nedenlerle performans sorunlari yasiyorsaniz, Database Snapshotlar sizin icin bir cozum sunmayacak aksine sorununuzu daha da buyutecektir. Bunun nedeni database snapshotlarin degismemis verileri ana veritabaninizdan okuyacak olmasidir.
Database Snapshotlar ana veritabanina bagli olduklari icin ana veritabaninizi offline moda almaniz halinde ilgili veritabanina bagli snapshotlara erismek mumkun olmayacaktir.
Database Snapshot ozelligi sadece Enterprise Edition”da bulunmaktadir.
Surekli degisen verilerin bulundugu veritabanlari icin cok ideal bir yontem oldugunu soyleyemem.
Snapshotlarda full-text indexing desteklenmemektedir.

Nasil Kullanirim?
Database Snapshotlari kullanmak icin elinizde iki alternatif vardir. Birincisi t-sql kodlari yazarak (ki gercekten cok karmasik kodlar degildir bu kodlar) database snapshotlari olusturabilir ve yonetebilirsiniz. Ikinci (ve tavsiye edilen ) yontemse benim gelistirdigim database snapshot manager uygulamasini kullanmak. Ben ornegi kendi uygulamami kullanarak verecegim ancak her islemde arkaplanda calistirilan kodlari da belirtecegim.

Ornek senaryomuzda yazgelistir adindaki veritabani uzerinde calisiyor olacagiz. Bu veritabaninda asagidaki semaya sahip bir makaleler tablomuz var.

Sekil 1.2: articles tablosunun semasi

Bu tabloya deneme amaciyla iki kayit ekliyorum.

Sekil 1.3: ornek veri

Database Snapshot Olusturmak
Bu noktada veritabaninin bir database snapshot”ini olusturuyorum. Database Snapshot Manager ile snapshot olusturmak icin once sunucuya baglanti olusturuyor, sonra snapshot alacaginiz veritabanini secip, snapshot icin bir isim verip disk uzerinde (sunucunun diski, networkte bir klasor belirtemiyorsunuz) hangi dosyada olusturulacagini belirtiyoruz ve olustur diyoruz.

Sekil 1.4: Database Snapshot olusturuldu

Ornegimizdeki islemin arkaplaninda calisan kod su sekilde oluyor:

CREATE DATABASE yazgelistirSnapshot1 ON
(NAME = yazgelistir,
FILENAME = “C:snapshotsyages1.dbs” )
AS SNAPSHOT OF yazgelistir

Olusturdugumuz snapshot Management Studio icinde Database Snapshots alaninda listelenmektedir ve kaynak veritabaninin snapshot olusturuldugu anki tum icerigini birebir yansitmaktadir ancak onceden belirttigim gibi burada gordugumuz veriler kaynak veritabaninda degismemisse kaynak veritabaninin veri dosyasinadan, degisiklik olmussa snapshot icin belirttiginiz veri dosyasindan gelmektedir.

Sekil 1.5: Management Studio icinde Database Snapshot

Olusturulan snapshot”i artik bir veritabani gibi gorerek icindeki tablolardan sorgulama yapmamiz mumkundur ancak unutmamaliyizki database snapshotlar read-only dir. Dolayisiyla update/insert ve delete komutlarini kullandigimizda hata (bkz: sekil 1.6) aliriz.

Sekil 1.6: Database snapshotlar read-only calistigi icin insert/update ve delete komutlarini desteklememektedir.

Veritabanini Database Snapshot”tan Restore Etmek
Simdi orjinal veritabaninda yer alan iki satiri siliyorum.

Sekil 1.7: articles tablosundaki tum kayitlari sildik.

Restore icin Database Snapshot Manager”da ilgili ekrani acarak once sunucu uzerinden bir database snapshot sonra restore edecegim veritabanini seciyorum.

Sekil 1.8: Veritabanini Database Snapshot”tan Restore Etmek

Bu islem tamamlandiginda veritabani database snapshot”i olusturdugum andaki halinde geri donuyor. Hatirlayacak olursak iki adet kayit vardi veritabaninda. Veritabanindaki articles tablosunun icerigine yeniden baktigimizda sildigimiz iki satirin geri geldigini goruyoruz.

Sekil 1.9: Restore Sonrasi articles tablosu

Gordugunuz gibi Database Snapshot veritabaninin cesitli amaclarla read-only kopyasini olusturmayi son derece basit ve dusuk maliyetli bir hale getiren isimize yarayabilecek bir cozum olarak karsimiza cikiyor. Bir sonraki makalede SQL Server 2005 ile ilgili yeni ozellikleri incelemeye devam edecegiz.

Etiketler: , 2005, Database, Makale, Server, Snapshot’lar, SQL